Multiprobleemgezinnen

Een multiprobleemgezin is een gezin van minimaal één ouder en één kind dat langdurig kampt met een combinatie van sociaaleconomische en psychosociale problemen. Het gaat om gezinnen waarin naast problemen met de kinderen ook andere problemen spelen waarvoor hulp nodig is. Bovendien hebben deze gezinnen juist problemen met de hulpverlening, bijvoorbeeld omdat ze hulp afwijzen of voortijdig afbreken, of omdat ze weigeren mee te werken. Kenmerkend voor multiprobleemgezinnen is dat ze zowel problemen hebben in het gezin als problemen met de hulpverlening.

In multiprobleemgezinnen kunnen zich problemen voordoen op vijf gebieden:

  • het voeren van een huishouding, bijvoorbeeld door een gebrek aan regelmaat, hygiëne, financiële armslag of wooncomfort;
  • de maatschappelijke positie van het gezin: bijvoorbeeld armoede en werkloosheid;
  • de opvoeding, bijvoorbeeld pedagogisch onvermogen, verwaarlozing van kinderen of mishandeling;
  • problemen in de individuele ontwikkeling van de gezinsleden, bijvoorbeeld depressies of verslavingen;
  • de relatie tussen de (ex)partners: problemen als gevolg van echtscheiding, onderlinge spanningen of wisselende relaties.

Multiprobleemgezinnen hebben de volgende kenmerken met elkaar gemeen: 

  • de problemen zijn veelvuldig en doen zich voor op meerdere levensterreinen;
  • de problemen zijn complex: de verschillende probleemgebieden lopen door elkaar en beïnvloeden elkaar;
  • de gezinnen leven jarenlang in een cyclus van oplopende spanningen, ontladingen en verzoeningen;
  • de gezinsleden zijn sterk maar negatief met elkaar verbonden: ze kunnen niet met elkaar maar ook niet zonder elkaar leven;
  • er bestaan spanningen en conflicten tussen de verschillende generaties;
  • de gezinnen vermijden of verlammen de zorg doordat ze weerstand bieden, medewerking weigeren of weinig gemotiveerd zijn. 

Multiprobleemgezinnen worden ook wel 'gezinnen met meervoudige problematiek' of 'risicogezinnen' genoemd.